Ktl-icon-tai-lieu

Giáo trình môi trường và phát triển bền vững - Nguyễn Đình Hòe

Được đăng lên bởi pnta
Số trang: 97 trang   |   Lượt xem: 1350 lần   |   Lượt tải: 0 lần
NGUYỄN ĐÌNH HÒE

MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Dùng cho sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng
(Tái bản lần thứ nhất)

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC

Bản quyền thuộc HEVOBCO - Nhà xuất bản Giáo dục
11 - 2007/CXB/426 - 2119/GD
2

Mã số : 7X422T7 - DAI

Mở đầu
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
HAY KHỦNG HOẢNG THẾ KỶ XXI

Hội nghị Quốc tế lần I tại Stockhom (Thụy Điển, 1972) đã cảnh báo thế giới về
một hiện trạng khó xử nghiêm trọng. Một mặt, cần tăng tối đa nhịp điệu phát triển kinh
tế để đáp ứng những nhu cầu cơ bản của loài người đang ngày càng đông lên. Mặt
khác, sự chạy đua vũ 'trang của các nước giàu và đẩy nhanh "công nghiệp hoá, hiện
đại hoá" ở các nước nghèo để phát triển theo mô hình các xã hội phương Tây đã gây ra
những tác động xấu chưa từng có đối với môi trường, đặc biệt đối với hệ sinh thái - hệ
nuôi dưỡng sự sống trên Trái Đất.
Thập niên 1980 trở lại đây đã chứng kiến sự bùng phát các thảm hoạ môi
trường : hạn hán, bão lụt, ô nhiễm không khí và mưa axit, các sự cố hạt nhân và rò rỉ
hoá chất độc hại, sự suy thoái thảm hại quỹ đất trồng trọt, lan tràn hoá chất bảo vệ thực
vật và ô nhiễm các nguồn nước, thủng tầng ôzôn, hiện tượng ấm lên toàn cầu do hiệu
ứng nhà kính, số lượng "triệu phú áo rách" tăng song hành với phong trào tỵ nạn môi
trường, đan xen với các cuộc chiến tranh sắc tộc và tranh giành không gian sử dụng
môi trường. Sự song hành của việc bùng nổ dân số với đại dịch AIDS và sự "tái xuất
giang hồ" của các bệnh dịch thời trung cổ đã một thời được kiểm soát và tiêu diệt như
lao, thương hàn, dịch hạch...
Nếu các quốc gia không liên kết để chấm dứt sự suy thoái môi trường thì đến
năm 2030, với dân số thế giới khoảng 9 - 10 lý, với nhiệt độ toàn cầu tăng 3oc, sự suy
thoái tài nguyên và môi trường sẽ dẫn nhân loại đến cuộc Đại khủng hoảng của thế kỷ
XXI, tạo ra một vòng xoáy làm tan rã xã hội loài người (UNDP, 1990). Cuộc Đại
khủng hoảng thế kỷ này sẽ là sự chồng chất những vấn đề nan giải như nạn đói, ô
nhiễm và suy thoái hệ nuôi dưỡng sự sống, dịch bệnh, xung đột môi trường và tỵ nạn
môi trường hàng loạt, biến động khí hậu khó lường đi kèm thiên tai... với tốc độ dữ
dội, vượt quá khả năng thích ứng của xã hội cũng như khả năng của mọi trình độ công
nghệ trên Trái Đất.
Các nguyên nhân sâu xa của khủng hoảng môi trường bắt nguồn từ mô hình phát
triển lấy tăng trưởng kinh tế làm trọng tâm, khuyến khích một xã hội tiêu thụ, dựa trên
nền tảng những phát minh công nghệ tiêu tốn năng lượng, tài nguyên và gây ô nhiễm,
sự trốn tránh trách nhi...
7
+ Gii ;
+ Dân tc, phong tc, tp quán, văn hoá, li sng, thói quen v sinh ;
+ Lut, chính sách, hương ước, l làng...
+ T chc cng đồng, xã hi v.v...
- Các điu kin tác động (ch yếu và cơ bn là hot động phát trin kinh tế) gm:
+ Các chương trình và d án phát trin kinh tế, hot động quân s chiến tranh...
+ Các hot động kinh tế : nông nghi
p, lâm nghip, ngư nghip, công nghip, du
lch, xây dng, đô th hoá...
+ Công ngh, k thut, qun lý.
Ba nhóm yếu t trên to thành ba phân h ca h thng môi trường, bo đảm
cuc sng và s phát trin ca con người vi tư cách là thành viên ca mt cng đồng
hoc mt xã hi.
1 .2. CU TRÚC H THNG MÔI TRƯỜNG
Các phân h nói trên và m
i thành t trong tng phân h, nếu tách riêng, t
thuc phm vi nghiên cu và tác động ca các lĩnh vc khoa hc khác, không phi ca
lĩnh vc khoa hc môi trường.
Ví d :
- Đất trng trt là đối tượng nghiên cu ca khoa hc th nhưỡng ;
- Dân tc, văn hoá thuc lĩnh vc khoa hc xã hi nhân văn ;
- Xây dng, công nghip thuc lĩnh vc kinh tế.
Nếu xem xét, nghiên c
u, điu khin, qun lý riêng r tng thành t, tng phân
h, thì vn đề môi trường b lu m và không được đặt đúng v trí.
Vn đề môi trường ch đưc phát hin và qun lý tt khi xem xét môi trường
trong tính toàn vn h thng ca nó. Môi trường có tính h thng. Đó là các h thng
h, gm nhiu cp, trong đó con người và các yếu t xã hi - nhân văn, thông qua các
điu kin tác động, tác động vào h thng t nhiên. Không th có vn đề môi trường
nếu thiếu hot động ca con người. Trong bt c vn đề môi trường nào cũng có đầy
đủ các thành t ca ba phân h :
- Phân h sinh thái t nhiên : to ra các loi tài nguyên thiên nhiên, năng lượng,
nơi cư trú và nơi cha đựng cht thi.
- Phân h xã hi - nhân văn : t
o ra các ch th tác động lên h t nhiên.
- Phân h các điu kin : to ra các phương thc, các kiu loi, các mc độ tác
động lên c hai h t nhiên và h xã hi nhân văn. Nhng tác động lên h t nhiên gây
ra do con người và hot động phát trin ca con người được gi là tác động môi
Giáo trình môi trường và phát triển bền vững - Nguyễn Đình Hòe - Trang 8
Để xem tài liệu đầy đủ. Xin vui lòng
Nếu xem trực tuyến bị lỗi, bạn có thể tải về máy để xem.

In_giao
In tài liệu
Giáo trình môi trường và phát triển bền vững - Nguyễn Đình Hòe - Người đăng: pnta
5 Tài liệu rất hay! Được đăng lên bởi - 1 giờ trước Đúng là cái mình đang tìm. Rất hay và bổ ích. Cảm ơn bạn!
97 Vietnamese
Giáo trình môi trường và phát triển bền vững - Nguyễn Đình Hòe 9 10 271