Ktl-icon-tai-lieu

XÃ HỘI DÂN SỰ LÀ GÌ

Được đăng lên bởi tuephuong157
Số trang: 7 trang   |   Lượt xem: 1567 lần   |   Lượt tải: 12 lần
Xã hội dân sự: khái niệm và các vấn đề

Bùi Quang Dũng
Tạp chí Triết học

Xã hội dân sự hiện đang là vấn đề được cả giới nghiên cứu
khoa học lẫn các nhà họach định chính sách quan tâm. Khái
niệm "xã hội dân sự” xuất hiện khá sớm ở Châu Âu. Các đinh
nghĩa phổ biến về "xã hội dân sự” hiện nay đều nhấn mạnh tới
tinh thần tự nguyện của công dân trong việc bảo vệ các quyền
lợi hợp pháp và giá trị của mình. Theo đó, xã hội dân sự được
tạo lập bởi các đoàn thể nhằm kết nối giữa những nhóm quyền
lợi hiện đại và những tổ chức truyền thông, giữa các tổ chức
chính thức và phi chính thức. Ở Việt Nam, ngoài các tổ chức xã
hội truyền thông, nhiều tổ chức xã hội mới đã và đang ra đời.
Các tổ chức đó đang tích cực tham gia và đóng góp vào nhiều
họat động xã hội, góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội
Việt Nam trong điều kiện mới.

08:58' AM
- Chủ nhật,
15/04/2007

Nghị định Dân chủ cơ sở năm
1998 của Việt Nam đề ra
khuôn khổ pháp lý cần thiết
để mở rộng sự tham gia trực
tiếp của người dân vào công
tác chính quyền ở địa phương.

Hiện nay, không một tư duy về hoạch định chính sách phát triển nào có thể tránh bàn
luận tới vấn đề "xã hội dân sự". Xã hội dân sự trở thành một điểm then chất trong các
cuộc thảo luận của cả giới nghiên cứu khoa học lẫn các nhà họach định chính sách, đặc
biệt tại tác nước đang ở trong quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Bài viết này
trình bày những nội dung chủ yếu liên quan tới vấn đề xã hội dân sự, cụ thể là một số vấn
đề chung và những thảo luận sơ bộ về tình hình "khu vực dân sự" ở Việt Nam trong quá
trình đổi mới.
Khái niệm "xã hội dân sự”
"Xã hội dân sự" là khái niệm xuất hiện sớm nhất ở nước Anh (1594), nó được hiểu là
những con người sống trong cộng đồng. Sau đó, khái niệm này có hai nghĩa. Trong lý
thuyết của các nhà triết học Scottish (thế kỷ XVIII), xã hội dân sự có nghĩa là xã hội văn
minh với một Nhà nước không độc đoán. Đến thế kỷ XIX, ở nước Đức, trong các trước
tác chính trị của Hêgen, thuật ngữ xã hội dân sự phân biệt với Nhà nước. Hêgen mô tả xã
hội dân sự như là một phần của đời sống đạo đức, bao gồm ba yếu tố gia đình, xã hội dân
sự và Nhà nước, khái niệm hàm nghĩa lĩnh vực đời sống xã hội, trong đó các cá nhân theo
đuổi những lợi ích riêng trong giới hạn đã được pháp luật thừa nhận. Nhà triết học này
nhấn mạnh rằng, một xã hội dân sự tự tổ chức cần phải do Nhà nước cân nhắc và đặt trật
tự cho nó, nếu không xã hội đó sẽ trở thành tư lợi và không đóng góp gì cho lợi ích
chung.
Xét về những điều kiện lịch sử của xã hội...
thật sự.
Các tổ chức xã hội dân sự đóng góp với Nhà nước bằng cách tham gia ngày càng tích cực
vào quá trình cung cấp dịch vụ. Những nỗ lực của khu vực dân sự bổ sung vào nguồn lực
và họat động của Chính phủ trong việc phân phối địch vụ, giảm nhẹ gánh nặng lên Nhà
nước. Song song với sự lớn mạnh của khu vực tư, Nhà nước thu hẹp bớt lĩnh vực của
mình. Xuất phát điểm cho công việc của xã hội dân sự thường là sự đáp ứng những nhu
cầu cơ bản hay cung cấp những sản phẩm dịch vụ. Trên thực tế, điều này bù đắp cho sự
thiếu hụt của Nhà nước. Ngoài những công việc có thể gọi chung là dịch vụ, thành viên
xã hội dân sự cũng thực hiện chức năng đại điện cho quyền lợi của các nhóm công dân bị
thiệt thòi khi đưa ra các khuyến nghị, tác động đến điều kiện chính trị và quá trình soạn
thảo chính sách nói chung. Như vậy, xã hội dân sự có một vai trò quan trọng trong việc
đòi hỏi và thúc đẩy tinh thần trách nhiệm của Nhà nước đối với công dân của mình.
Giới phân tích nêu ra yêu cầu xem xét lại mối quan hệ nữa 4 loại hình thể chế lớn (gia
đình, doanh nghiệp, Nhà nước và hiệp hội) với lợi ích chung và phúc lợi tập thể hiện tại
và tương lai. Chức năng chính của Chính phủ là bảo đảm quốc phòng, luật pháp và cơ sở
hạ tầng, còn thị trường thì điều tiết những lợi ích thuần tuý tư nhân. Giữa hai mảng này là
vô vàn những lợi ích và dịch vụ bán công hoặc bán tư, đồng thời đó cũng chính là phạm
vi mà các hình thức tổ chức mới (khu vực phi lợi nhuận, hay còn gọi là khu vực thứ ba)
phát huy vai trò của nó. Một không gian chính trị và xã hội đang mở ra đối với khu vực
thứ ba. Bên cạnh các tổ chức phi lợi nhuận và tình nguyện hiện nay, còn có thêm cả
những đồng lao động và những tổ chức mới. Như vậy là sự lớn mạnh của khu vực phi lợi
nhuận không chỉ về lượng, mà cả về chất nữa. Trong kinh tế. người ta trông đợi ở các
doanh nhân, người lao động và người tiêu dùng. Trong chính trị, người dân nhìn vào các
chính trị gia và công chức. Trong khu vực thứ ba cũng có người quản lý, người lao động,
tình nguyện viên, nhưng còn thêm một yếu tố cơ bản hơn, đó là sự tự tổ chức tức là năng
lực của các công dân trong việc tổ chức lại xung quanh những lợi ích và nhu cầu bên
ngoài thị trường mà không chịu sự ép buộc nào từ phía Nhà nước. Đây chính là khía cạnh
"xã hội dân sự" của khu vực thứ ba: phối hợp vô số hành động tư nhân hướng tới lợi ích
công cộng, phục vụ.
Một câu hỏi đặt ra là, tại sao sự tụ tổ chức ở rất nhiều quốc gia trên thế giới hiện nay lại
thể hiện rõ hơn so với nhiều thập niên trước kia? Giới phân tích cho rằng, xét về nguồn
gốc và đối với nhiều xã hội, thì đó là do sự lớn mạnh của các giới trung lưu và sự chuyển
đổi về giá trị trong thời gian qua, theo đó các trách nhiệm về an sinh xã hội, các họat
động văn hóa, các chương trình giáo dục và sự quan ngại về môi trường không còn đặt
vào chỉ riêng Nhà nước nữa (việc tư nhân hóa hệ thống an sinh xã hội - một sự kiện mà
chỉ cách đây vài năm không dám nghĩ đến - giờ đây đã bước vào nghị trình chính trị).
Đương nhiên, công dân vẫn kỳ vọng Nhà nước gánh vác nhiều trách nhiệm, nhưng rõ
ràng là trách nhiệm đó ít hơn rất nhiều so với trong quá khứ. Điều này không có nghĩa là
công dân không còn tin tưởng vào Nhà nước nữa mà là họ có nhiều niềm tin hơn vào
chính bản thân mình và vào những xã hội mà họ đang sống. Tại những xã hội có các quan
điểm khác nhau về lợi ích công cộng, khu vực thứ ba tạo nên một sự đa dạng về thể chế,
góp phần đổi mới và ngăn chặn những cơ chế độc quyền bằng cách tạo thêm một lĩnh vực
XÃ HỘI DÂN SỰ LÀ GÌ - Trang 6
Để xem tài liệu đầy đủ. Xin vui lòng
Nếu xem trực tuyến bị lỗi, bạn có thể tải về máy để xem.

In_giao
In tài liệu
XÃ HỘI DÂN SỰ LÀ GÌ - Người đăng: tuephuong157
5 Tài liệu rất hay! Được đăng lên bởi - 1 giờ trước Đúng là cái mình đang tìm. Rất hay và bổ ích. Cảm ơn bạn!
7 Vietnamese
XÃ HỘI DÂN SỰ LÀ GÌ 9 10 181