Ktl-icon-tai-lieu

Báo cáo VÀI NÉT VỀ HÁN HỌC HOA KỲ

Được đăng lên bởi Nguyễn Khắc Hấn
Số trang: 14 trang   |   Lượt xem: 587 lần   |   Lượt tải: 1 lần
VÀI NÉT VỀ HÁN HỌC HOA KỲ

PGS. Phan Văn Các
Viện Nghiên cứu Hán Nôm
Hán học là một thuật ngữ đa nghĩa. Có lúc nó chỉ ngành Kinh học thời nhà Hán, lại có
lúc chỉ việc nghiên cứu khảo chứng học thời Càn Long - Gia Khánh nhà Thanh, song thông
thường nó dược dùng đồng nghĩa với Trung Quốc học (Sinology hay Chinese Studies trong
tiếng Anh). Ở bài viết này, Hán học dùng với nghĩa sau cùng này, chỉ việc nghiên cứu
những hiểu biết về Trung Quốc, thường là những thành quả nhận thức có được qua việc
nghiên cứu bất cứ một cấp độ nào về văn hóa Trung Quốc, trên cơ sở Hán ngữ, nhất là ngôn
ngữ viết.
Xét từ cội nguồn thì lịch sử Hán học phương Tây có quan hệ với việc người châu Âu
tăng cường năng lực hàng hải của họ rồi phát hiện ra “Tân thế giới” và với nhiệt tâm truyền
giáo của họ và sau nữa là có quan hệ trực tiếp với chủ nghĩa thực dân phương Tây. Bản
thân Hoa Kì đã từng là thuộc địa rồi thoát li ra khỏi Anh quốc mà được độc lập, bởi thế từ
việc nhìn lại bài học lịch sử của chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa thực dân Âu châu, thì Hoa
Kì có vẻ như bao giờ cũng tỏ ra có thái độ cởi mở và hòa hợp với văn hóa nước ngoài hơn.
Sau Chiến tranh Thuốc phiện giữa thế kỷ XIX (1840-1842), “Điều ước Nam Kinh” buộc
Trung Quốc phải mở toang cửa, Hoa Kì cũng bắt đầu có tiếp xúc với Trung Quốc, so với
liệt cường thì Hoa Kì là kẻ đến sau, muốn chia phạm vi thế lực với liệt cường, Hoa Kì đã để
ra chính sách “mở cửa” (môn hộ khai phóng). Bề ngoài, chính sách đó tỏ ra duy trì độc lập
và chủ quyền của Trung Quốc, còn trên thực tế thì mọi nhân tố chính trị, thương nghiệp và
tôn giáo đều ảnh hưởng đến sự phát triển của Hán học Hoa Kì. Các học giả Hoa Kì luôn
luôn nhấn mạnh rằng “Hoa Kì với Trung Quốc có một mối quan hệ đặc thù”, thí dụ như
năm 1900 sau khi Nghĩa Hòa đoàn thất bại yêu cầu Trung Quốc một khoản bồi thường thì
Hoa Kì đã dùng một phần khoản để tài trợ cho sinh viên Trung Quốc sang Hoa Kì du học.
Cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, nhiều giáo sĩ Hoa Kì nhất là các nhà truyền đạo Cơ
đốc trong quá trình truyền giáo đã học tập ngôn ngữ và văn hóa Trung Quốc, và đã có công
không nhỏ trong việc đặt nền móng cho Hán học Hoa Kì.
Lịch sử Hán học Hoa Kì khởi đầu từ thế kỉ XIX. Cũng giống như Hán học châu Âu,
Hán học Hoa Kì đã do các nhà truyền giáo thế kỉ XIX sáng lập ra. Elijah Coleman
Bridgman (1801-1861) là nhà Hán học đầu tiên của Hoa Kì(1), cũng là một giáo sĩ truyền
giáo thuộc Hội Công lý nước Mĩ Cơ đốc giáo. Ngày 25 tháng 2 năm 1830, ông ta từ Boston
đến Quảng Châu, bấy giờ ở Trung Qu...
VÀI NÉT VỀ HÁN HỌC HOA KỲ
PGS. Phan Văn Các
Viện Nghiên cứu Hán Nôm
Hán học là một thuật ngữ đa nghĩa. Có lúc nó chỉ ngành Kinh học thời nhà Hán, lại có
lúc chỉ việc nghiên cứu khảo chứng học thời Càn Long - Gia Khánh nhà Thanh, song thông
thường nó dược dùng đồng nghĩa với Trung Quốc học (Sinology hay Chinese Studies trong
tiếng Anh). bài viết này, Hán học dùng với nghĩa sau cùng này, chỉ việc nghiên cứu
những hiểu biết về Trung Quốc, thường là những thành quả nhận thức được qua việc
nghiên cứu bất cứ một cấp độ nào về văn hóa Trung Quốc, trên cơ sở Hán ngữ, nhất là ngôn
ngữ viết.
Xét từ cội nguồn thì lịch sử Hán học phương Tây quan hệ với việc người châu Âu
tăng cường năng lực hàng hải của họ rồi phát hiện ra “Tân thế giới” và với nhiệt tâm truyền
giáo của họ sau nữa quan hệ trực tiếp với chủ nghĩa thực dân phương Tây. Bản
thân Hoa Kì đã từng thuộc địa rồi thoát li ra khỏi Anh quốc mà được độc lập, bởi thế từ
việc nhìn lại bài học lịch sử của chủ nghĩa đế quốc chủ nghĩa thực dân Âu châu, thì Hoa
vẻ như bao giờ cũng tỏ ra thái độ cởi mở hòa hợp với văn hóa nước ngoài hơn.
Sau Chiến tranh Thuốc phiện giữa thế kỷ XIX (1840-1842), “Điều ước Nam Kinh” buộc
Trung Quốc phải m toang cửa, Hoa Kì cũng bắt đầu có tiếp xúc với Trung Quốc, so với
liệt cường thì Hoa Kì là kẻ đến sau, muốn chia phạm vi thế lực với liệt cường, Hoa Kì đã để
ra chính sách “mở cửa” (môn hộ khai phóng). Bề ngoài, chính sách đó tỏ ra duy trì độc lập
chủ quyền của Trung Quốc, còn trên thực tế thì mọi nhân tố chính trị, thương nghiệp
tôn giáo đều ảnh hưởng đến sự phát triển của Hán học Hoa Kì. Các học giả Hoa luôn
luôn nhấn mạnh rằng “Hoa với Trung Quốc một mối quan hệ đặc thù”, thí d như
năm 1900 sau khi Nghĩa Hòa đoàn thất bại yêu cầu Trung Quốc một khoản bồi thường thì
Hoa Kì đã dùng một phần khoản đểi trợ cho sinh viên Trung Quốc sang Hoa du học.
Cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, nhiều giáo sĩ Hoa Kì nhất là các nhà truyền đạo
đốc trong quá trình truyền giáo đã học tập ngôn ngữ và văn hóa Trung Quốc, và đã có công
không nhỏ trong việc đặt nền móng cho Hán học Hoa Kì.
Lịch sử Hán học Hoa khởi đầu từ thế kỉ XIX. Cũng giống như Hán học châu Âu,
Hán học Hoa đã do các nhà truyền giáo thế kỉ XIX sáng lập ra. Elijah Coleman
Bridgman (1801-1861) nhà Hán học đầu tiên của Hoa Kì(1), cũng một giáo truyền
giáo thuộc Hội Công lý nước Mĩ Cơ đốc giáo. Ngày 25 tháng 2 năm 1830, ông ta từ Boston
đến Quảng Châu, bấy gi Trung Quốc chưa được công khai truyền giáo, cho nên ông ta
chủ yếu lấy việc học tiếng Hán tiến hành một số công tác chuẩn bị khác làm nội dung
hoạt động chính. Năm 1832 tại Áo Môn, ông đã sáng lập chủ biên tờ Trung Quốc tùng
báo (Chinese Repssitory, còn tên Áo Môn nguyệt báo) giới thiệu với phương Tây về
tình hình Trung Quốc, bản thân ông cũng đăng không ít bài Áo Môn từng phiên dịch
cho Lâm Tắc Từ với công sứ Hoa Kì Cu-sheng.
đây cần nhắc đến hai nhà truyền giáo là Williams A.P. Martin (tên tiếng Hoa
Đinh Lương, 1827-1916) Young J.Allen (tên tiếng Hoa Lâm Lạc Tri, 1836-1907)
đặc điểm của họ ngoài tư cách giáo sĩ nHán học ra, họ còn hoạt động sôi nổi trên
chính trường Trung Quốc suốt một thời gian dài. Năm 1850, W.A.P. Martin cùng vợ đến
thành phố Ninh Ba tỉnh Chiết Giang, sau đó đến dạy học khá lâu Đồng Văn quán(2) Bắc
Báo cáo VÀI NÉT VỀ HÁN HỌC HOA KỲ - Trang 2
Để xem tài liệu đầy đủ. Xin vui lòng
Báo cáo VÀI NÉT VỀ HÁN HỌC HOA KỲ - Người đăng: Nguyễn Khắc Hấn
5 Tài liệu rất hay! Được đăng lên bởi - 1 giờ trước Đúng là cái mình đang tìm. Rất hay và bổ ích. Cảm ơn bạn!
14 Vietnamese
Báo cáo VÀI NÉT VỀ HÁN HỌC HOA KỲ 9 10 801