Ktl-icon-tai-lieu

MỘT SỐ SUY NGHỈ VỀ PHÒNG TRỪ BỆNH VÀNG LÙN VÀ LÙN XOẮN LÁ TRÊN LÚA

Được đăng lên bởi ngan-nguyen-thi-my
Số trang: 5 trang   |   Lượt xem: 1311 lần   |   Lượt tải: 11 lần
MỘT SỐ SUY NGHỈ VỀ PHÒNG TRỪ BỆNH
VÀNG LÙN VÀ LÙN XOẮN LÁ TRÊN LÚA
(Bài viết từ hội thảo khoa học phòng trừ rầy nâu, bệnh vàng lùn – lùn xoắn lá,
ngày 27 tháng 2 năm 2007)
GS. Nguyễn Thơ
Ngày 8 tháng 3, năm 2007
Năm 2006 ở nước ta đã xuất hiện đại dịch bệnh virus vàng lùn và lùn xoắn lá trên lúa đầu tiên
ở Đồng bằng SCL sau đó lan ra nhiều tỉnh khác ở Miền đông Nam bô và Miền trung, gây thiệt
hại hàng nghìn hecta lúa hè thu trên nhiều tỉnh. Bộ NN & PTNT và các tỉnh đã huy động tòan
lực chỉ đạo phòng trừ có hiệu quả. Vụ đông xuân 2007 dịch bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá gần
như chặn đứng lại được một cách ngọan mục, kết quả vụ đông xuân này có thể sẽ được mùa
lớn. Nhân đây chúng ta nên trao đổi những suy nghĩ và nhận định về bệnh hại này trênj lúa ở
nước ta để có chiến lược phòng trừ cho lâu dài.
I/ Đặc điểm diển biến một số bệnh virus trên các lọai cây trồng chính ở nước ta:
Hầu hết các cây trồng ở nước ta đều bị bệnh virus, nhưng bệnh nặng nhất có các cây như:
Cà chua, khoai tây, lhuốc lá, hồ tiêu, cam quýt (Bệnh vi khuẩn giống như virus), đu đủ, lúa và
cây bông vải. Xét về diễn biến bệnh hại, theo chúng tôi có thể tạm chia làm hai nhóm: (1)
Nhóm bệnh virus cà chua, khoai tây, thuốc lá, hồ tiêu, cam quýt (Bệnh vi khuẩn giống như
virus), đu đủ xuất hiện hàng năm rất bền vững, không có hiện tượng năm có năm không. (2)
Nhóm bệnh virus thứ hai trên các cây lúa, bông vải có đặc điểm gây thành dịch bệnh trong
một vùng nào đó một thời gian rồi mất đi rất không ổn định.
Bốn mươi năm trước đây ở Miền Bắc nước ta đã từng xuất hiện dịch virus vàng lụi trên lúa
rất nặng nề, nhưng từ đó đến nay dịch bệnh này gần như biến mất. Từ năm 1977 hằng năm
rầy nâu luôn xuất hiện ở đồng bằng SCL, có lúc thành dịch rầy phá hại nặng, tuy nhiên bệnh
vàng lùn, lùn xoắn lá chỉ xuất hiện lóang thóang một vài nơi, không thành dịch. Nhưng đến vụ
hè thu 2006 thì bệnh bắt đầu trở thành dịch, và đến vụ hè thu, thu đông thì trở thành đại dịch ở
Đồng bằng SCL và sau đó lan ra hầu khắp các tỉnh Miền Nam, đến đông xuân 2006-2007 thì
dịch được thuyên giãm, bệnh chỉ gôm lại một số nơi hạn chế, vụ đông xuân năm nay nói
chung được mùa lớn. Tuy nhiên dịch bệnh có thể quay trỡ lại trong vụ xuân hè và hè thu hay
không, chưa thể nắm chắt dược. Sự phát dịch rầy nâu cũng như bệnh virus không ổn định đó
có tính chất như dịch hại “chợt đến chợt đi” một cách tự nhiên mà con người chưa biết hết
đựơc. Khi dịch bệnh đến bất thình lình ta trở tay không kịp, lúng túng trong chỉ đạo phòng
trừ, gây tốn kém. Sở dỉ n...
- Dùng giống kháng rầy trung bình, kháng ngang nhiều lòai virus. Tuy nhiên ta chưa có
bộ giống lúa kháng rầy thích hơp.
Trong quá trình chống dịch đã xuất hiện một số hình phòng trừ bằng canh tác
sinh học có hiệu quả đang được tổng kết và nhân rộng:
- Gieo sạ tâp trung, tránh những lứa rầy đỉnh cao. Hiện nay đây biện pháp
hiệu quả nhất trên diện rộng. Đặc biệt, huyện Cai lậy, tỉnh Tiền giang hình “Ba
giảm, ba tăng theo IPM. V đông xuân 2006-07 dùng bẩy đèn để dự báo lứa rầy tập
trung, gieo xạ đồng lọat né rầy trên 15.066 ha/tổng diện tích lúa 16.884 ha; Rất hạn chế
dùng thuốc hóa học (chỉ phun thuốc hóa học 1.550 ha/tổng diện tích 16.884 ha = 9%).
Kinh nghiệm của Cai lậy, không dung thuốc hóa học như công cụ đối đầu với dịch
bệnh. Vụ đông xuân này trúng mùa, 6,8-7tấn lúa/ha.
- Phòng trừ rầy nâu bằng biện pháp sinh học: Từ lâu đã nhưng kết quả nghiên cứu
trừ sâu, rầy bằng nấm, chủ yếu do nấm Beauveria bassiana (Nấm trắng),
Metarhizium anisopliae (Nấm xanh). Trong tự nhiên những loại nấm này cũng gây
bệnh phổ biến cho sâu rầy. Gần đây phát hiện nấm Hisutella citriformis (Nấm tua) gây
chết thành dịch hàng lọat trên rầy nâu, nhất lúc ẩm độ không khí cao trong mùa
mưa, mùa lũ. Ba loại nấm nói trên đã gây bệnh trên rầy nâu hầu hết các tỉnh. Riêng
tỉnh Sóc Trăng mấy năm gần đây đã sử dụng nấm như một biện pháp sinh hoc để phòng
trừ rầy nâu thay cho thuốc hóa học. tỉnh này yêu cầu bức bách bảo vệ môi
trường 34.099 ha lúa thủy sản. Tỉnh Sóc trăng thực hiện phòng trừ sinh học bằng các
biện pháp: (1) Nhiễm nấm trên mạ mùa, sau cấy nhân ra 16.000 ha lúa Tài nguyên. (2)
Phun nhiễm nấm thành dịch cho rầy nâu trên diện tích lúa 56 ha, sau đó nấm tự nhân
lang ra đến 1.500 ha. (3) Tạo điều kiện cho nấm phát triễn tự nhiên để diệt rầy nâu trên
diện rộng hàng ngàn ha lúa thay vì phun thuốc trừ sâu.
Kết quả trên 34 ngàn ha lúa đông xuân 2006-07 (Trong đó 25.000 ha lúa mùa
đặt sản Tài nguyên) của tỉnh Sóc Trăng nhiễm rầy nâu mức độ nhẹ, rầy bị nấm
khống chế. Phần lớn rầy bị nhiễm nấm xanh, nấm trắng nấm tua. Mức độ diệt rầy
của nấm rất rộng và lớn. Nhiều trường hợp hiệu quả nấm diệt rầy còn lớn hơn nhiều
so với thuốc a học. Do nhiễm rầy nhẹ, nên mức độ lúa bị bệnh virus cũng không
đáng kể. Lúa giống Tài nguyên vụ đông xuân Sóc Trăng đạt năng suất 6-7 tấn/ha, được
mùa lớn.
- Hiện tượng thóat dịch một cách tự nhiên, ngòai tác động của con nười:
Dầu cho chiến dịch phòng trừ đã tập trung mọi biện pháp một ch cao độ, tuy nhiên do
những biện pháp phòng trừ còn mới đối với nông dân, hơn nửa đồng ruộng sản xuất cá lẽ,
manh mún không dễ thực hiện được đồng lọat (vụ đông xuân vừa qua nơi làm tốt gieo xạ tập
trung để rầy, hủy rụông lúa bệnh nặng, cắt nguồn bệnh bằng vụ thu muộn,… cũng
chỉ thực hiện được khỏan 50-60% c biện pháp trong phạm vi tòan tỉnh). Mặc khác nếu
gieo xạ được đồng loạt cũng chỉ được những đợt rầy tập trung, còn những đợt rầy gối lứa
vẩn có thể mang nguồn bệnh khó có thể né được hòan toàn. Vì vậy, đồng ruộng trên diện rộng
vẫn còn nguồn rầy, nguồn bệnh, thậm chí mõt sộ nơi trên diện hẹp vẫn còn ổ dịch. Việc phun
thuốc đã thực hiện đồng lọat trên diện rộng, nhưng hiệu quả phòng trừ chưa chắc đã triệt để.
Tuy nhiên trong đợt giao ban ngày 15/1/2007, chỉ mới hai tháng sau thời gian đại dịch, tình
hình dịch bệnh diển biến hòan tòan khác, tại các huyện Thốt nốt, huyện Cờ đỏ, nguyên vụ
thu trước đó rầy dịch bệnh rất nặng, nhưng thời điểm này lúa vụ đông xuân với
giống Jasmine (giống nhiểm rầy) đang ở độ 45-50 ngày tuổi không bị nhiễm rầy và bệnh đáng
kể, lúa phát triễn rất tốt. Riêng nông trường Cờ đỏ 6000 ha lúa giống Jasmine 50 ngày
tuổi chưa hề sử dụng một lần thuốc trừ sâu cũng không có rầy và dịch bệnh đáng kể, lúa đang
phát triễn rất tốt. Lúa đông xuân tỉnh Sóc Trăng25.000 ha lúa mùa đặt sản Tài nguyên,
giống nhiễm, nhưng đang phát triễn rất tốt. Tại báo Nông nghiệp số ra ngày 25/1/2007 đã
nêu: “Vụ lúa đông xuân 2006-2007 An giang diện tích nhiễm rầy bệnh không đáng kể,
lúa rất tốt dự kiến đạt năng suất 6,9-7tấn/ha, tình hình Kiên giang cũng tốt như vây”. Nói
2
MỘT SỐ SUY NGHỈ VỀ PHÒNG TRỪ BỆNH VÀNG LÙN VÀ LÙN XOẮN LÁ TRÊN LÚA - Trang 3
MỘT SỐ SUY NGHỈ VỀ PHÒNG TRỪ BỆNH VÀNG LÙN VÀ LÙN XOẮN LÁ TRÊN LÚA - Người đăng: ngan-nguyen-thi-my
5 Tài liệu rất hay! Được đăng lên bởi - 1 giờ trước Đúng là cái mình đang tìm. Rất hay và bổ ích. Cảm ơn bạn!
5 Vietnamese
MỘT SỐ SUY NGHỈ VỀ PHÒNG TRỪ BỆNH VÀNG LÙN VÀ LÙN XOẮN LÁ TRÊN LÚA 9 10 16