Ktl-icon-tai-lieu

Bình luận về sửa đổi hiến pháp

Được đăng lên bởi bluebell_310
Số trang: 62 trang   |   Lượt xem: 1559 lần   |   Lượt tải: 0 lần
3

TIÊU ÐIỂM

SỬA ĐỔI HIẾN PHÁP:
NHÌN TỪ CHIẾN LƯỢC PHÂN CẤP QUẢN LÝ
NGUYỄN CỬU VIỆT *
TRƯƠNG ĐẮC LINH **

B

áo cáo chính trị của Đại hội Đảng lần
thứ XI đã viết: “Khẩn trương nghiên
cứu, sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992
(đã được sửa đổi, bổ sung năm 2001) phù
hợp với tình hình mới“ (mục XI.1). Thực hiện
chủ trương này, bài viết góp phần bàn luận
nhằm đổi mới các quy định về mô hình tổ
chức đơn vị hành chính – lãnh thổ và tổ chức
chính quyền địa phương ở nước ta nhìn từ
chiến lược phân cấp quản lý. Vì khái niệm
“phân cấp quản lý” liên quan đến các khái
niệm “tập quyền” “tản quyền”, “phân quyền”
và “tự quản địa phương”, nên chúng tôi sẽ
bắt đầu từ việc điểm qua khái quát các khái
niệm này.
1. Các khái niệm liên quan
1.1. Khái niệm “tập quyền”
Theo tiếng Anh và tiếng Pháp, tập quyền
là “centralization”, là nguyên tắc tổ chức
chính quyền nhà nước có nội dung là sự tập
trung mọi quyền lực vào trung ương. Các cơ
quan trung ương nắm quyền quyết định mọi
vấn đề từ trung ương đến địa phương. Các
cơ quan chính quyền địa phương không có
quyền chủ động, sáng tạo, chỉ tuân thủ, phục
tùng mọi quyết định từ cấp trên đưa xuống.
Tập quyền có các hình thức: tập quyền tuyệt
đối; tập quyền có phân chia trách nhiệm và
tập quyền XHCN (kết hợp với nguyên tắc
toàn quyền Xô Viết).
1.2. Khái niệm “tản quyền”
Tản quyền, theo tiếng Pháp là
“deconcentration”, nguyên nghĩa là phi tích
* và ** PGS-TS, Trường ĐH Luật Tp. Hồ
Chí Minh.

tụ, là “chính sách thông qua đó các công chức
nhà nước trung ương tại địa phương, do nhà
nước trung ương cử xuống địa phương, được
giao những thẩm quyền mà trước kia do các
bộ trực tiếp nắm giữ” 1. Lý thuyết về tản
quyền có thể nói là được bắt đầu từ Hoàng đế
Napoleon và sau đó được khoa học luật hành
chính Pháp phát triển. Theo đó, các đại diện
của trung ương không những thực hiện quyền
giám sát địa phương mà còn trực tiếp thực
hiện quyền lực ngay tại địa phương. Các đại
diện này không có tư cách pháp nhân, không
có năng lực pháp lý để kiện tụng, không có
tài sản và ngân sách riêng, mọi việc đều chịu
trách nhiệm trước chính quyền trung ương.
Tản quyền cũng là tập trung quyền lực, nhưng
các cơ quan tản quyền được tổ chức theo thứ
bậc cả về văn bản và về nhân sự.
1.3. Khái niệm “phân quyền”
Phân quyền theo tiếng Anh và tiếng Pháp
là “decentralization”, nguyên nghĩa là phi
tập trung, vì “centralization” là tập trung.
“Decentralization” thường nói tới ở đây là
“administrative decentralization”, tức là phi
tập trung hóa quản lý hành chính theo lãnh
thổ, th...
3
TIÊU ÐIM
B
áo cáo chính tr ca Đại hi Đảng ln
th XI đã viết: “Khn trương nghiên
cu, sa đổi, b sung Hiến pháp năm 1992
(đã được sa đổi, b sung năm 2001) phù
hp vi tình hình mi“ (mc XI.1). Thc hin
ch trương này, bài viết góp phn bàn lun
nhm đổi mi các quy định v mô hình t
chc đơn v hành chính – lãnh th và t chc
chính quyn địa phương nước ta nhìn t
chiến lược phân cp qun lý. Vì khái nim
“phân cp qun lý” liên quan đến các khái
nim “tp quyn” “tn quyn”, “phân quyn”
và “t qun địa phương, nên chúng tôi s
bt đầu t vic đim qua khái quát các khái
nim này.
1. Các khái nim liên quan
1.1. Khái nim “tp quyn
Theo tiếng Anh và tiếng Pháp, tp quyn
là “centralization”, là nguyên tc t chc
chính quyn nhà nước có ni dung là s tp
trung mi quyn lc vào trung ương. Các cơ
quan trung ương nm quyn quyết định mi
vn đề t trung ương đến địa phương. Các
cơ quan chính quyn địa phương không có
quyn ch động, sáng to, ch tuân th, phc
tùng mi quyết định t cp trên đưa xung.
Tp quyn có các hình thc: tp quy
n tuyt
đối; tp quyn có phân chia trách nhim và
tp quyn XHCN (kết hp vi nguyên tc
toàn quyn Xô Viết).
1.2. Khái nim “tn quyn
Tn quyn, theo tiếng Pháp là
“deconcentration”, nguyên nghĩa là phi tích
t, là “chính sách thông qua đó các công chc
nhà nư c trung ương ti địa phương, do nhà
n ước trung ương c xung địa phương, đ ược
giao nhng thm quyn mà trư c kia do các
b trc ti
ếp nm gi
1
. Lý thuyết v tn
quyn có th nói là được bt đầu t Hoàng đế
Napoleon và sau đó được khoa hc lut hành
chính Pháp phát trin. Theo đó, các đại din
ca trung ương không nhng thc hin quyn
giám sát địa phương mà còn trc tiếp thc
hin quyn lc ngay ti địa phương. Các đại
din này không có tư cách pháp nhân, không
có năng lc pháp lý để kin tng, không có
tài sn và ngân sách riêng, mi vic đều chu
trách nhim trư c chính quyn trung ương.
Tn quyn cũng là tp trung quyn lc, nhưng
các cơ quan tn quyn được t chc theo th
bc c v văn bn và v nhân s.
1.3. Khái nim “phân quyn
Phân quyn theo tiếng Anh và tiếng Pháp
là “decentralization”, nguyên nghĩa là phi
tp trung, vì “centralization” là tp trung.
“Decentralization” thường nói ti đây là
“administrative decentralization”, tc là phi
tp trung hóa qun lý hành chính theo lãnh
th, theo đó quyn hn được chuyn giao t
chính ph trung ương đến các đơn v chính
quyn địa phương được hưởng qui chế theo
lut định. Thc ra tp quyn có phân chia
trách nhim, tn quyn hay t qun địa
1
Phát biu ca ông Philippe Marchand trong K
yếu Hi tho “Phân cp, phân quyn gia trung ương
địa phư ơng và quy chế đặc thù ca các thành ph
ln” ti Nhà pháp lut Vit - Pháp ngày 1, 2 và 3 tháng
10 năm 2001.
SA ĐỔI HIN PHÁP:
NHÌN T CHIN LƯỢC PHÂN CP QUN LÝ
NGUYN CU VIT *
TRƯƠNG ĐẮC LINH **
* và ** PGS-TS, Trường ĐH Lut Tp. H
Chí Minh.
Bình luận về sửa đổi hiến pháp - Trang 2
Để xem tài liệu đầy đủ. Xin vui lòng
Bình luận về sửa đổi hiến pháp - Người đăng: bluebell_310
5 Tài liệu rất hay! Được đăng lên bởi - 1 giờ trước Đúng là cái mình đang tìm. Rất hay và bổ ích. Cảm ơn bạn!
62 Vietnamese
Bình luận về sửa đổi hiến pháp 9 10 769