Ktl-icon-tai-lieu

những vấn đề hay về bài thơ đất nước

Được đăng lên bởi trannguyenphuocthong
Số trang: 2 trang   |   Lượt xem: 366 lần   |   Lượt tải: 0 lần
Trong nghiệp làm thơ, có người viết mãi mà vẫn không có phong cách, có người mò mẫm mãi mới tìm
được phong cách, nhưng cũng có người vừa mới cầm bút đã phần nào thể hiện phong cách của mình.
Nguyễn Khoa Điềm đến với thơ hơi muộn nhưng đã sớm định hình một giọng điệu riêng.
Qua các tập thơ Đất ngoại ô (1972), Mặt đường khát vọng (Trường ca, 1974), Ngôi nhà có ngọn lửa ấm (1986),
Thơ Nguyễn Khoa Điềm (1990), Cõi lặng (2007), ta bắt gặp những suy tư của anh đối với nhân dân, đất nước;
những chiêm nghiệm của anh về đời sống xã hội, nhân tình thế thái... Những chiêm nghiệm và suy tư đó được
thể hiện bằng một giọng thơ trầm tĩnh, bình dị, sâu lắng và khá hiện đại.
Nguyễn Khoa Điềm xuất thân trong một gia đình trí thức cách mạng. Anh là cháu nữ sĩ Đạm Phương, con trai
nhà văn Hải Triều (Nguyễn Khoa Văn). Nguyễn Khoa Điềm cất tiếng khóc chào đời ở thôn Ưu Điềm (Phong
Hòa, Phong Điền, Thừa Thiên – Huế) vào ngày 15 tháng 4 năm 1943. Cái tên Ưu Điềm không ngờ lại ứng với
bản tính của anh: Anh là một người hay ưu tư, suy nghĩ, điềm đạm và trầm lặng. Lên mười một tuổi, anh đã mồ
côi bố. Thời thơ ấu anh lại sống trong ''khu phố buồn đau''. Hàng ngày chứng kiến cái cảnh: Những người dân
nghèo ''như vỏ hến chiều chiều tấp lên các bến...'', với những đôi chân đất đội áo nối vai / le te chợ Hôm, chợ
Mai / đầu tắt mặt tối. Hình ảnh người mẹ ngồi bán hàng ''nước mắt thương chống lạnh như hạt mưa đọng qua
cửa thùng gương” cứ ám ảnh anh. Năm mười hai tuổi, anh lại phải sống xa mẹ (khi anh được một người bà con
đưa ra miền Bắc). Có phải vì thế mà anh hay suy tư về cuộc sống của những người dân lao động nghèo khổ?
Tốt nghiệp Đại học Sư phạm Hà Nội năm 1964, cùng một lứa với Phạm Tiến Duật, Lê Anh Xuân (Ca Lê Hiến),
Nguyễn Khoa Điềm được trở về quê hương, hoạt động ở chiến trường Thừa Thiên - Huế. Trong một trận càn,
anh bị địch bắt giam tại nhà lao Thừa Phủ suốt mấy tháng trời. Mãi đến chiến dịch Mậu Thân (1968), anh mới
được giải thoát, tiếp tục trở lại hoạt động. Chính thời điểm này, Nguyễn Khoa Điềm bắt đầu làm thơ. Trong buổi
giao lưu với công chúng yêu thơ ở Huế, anh nói một cách thành thật là anh hoàn toàn không có năng khiếu về
thơ. Anh làm được thơ là nhờ học hỏi, tìm tòi khổ luyện. Đặc biệt là được sống trong không khí cách mạng sôi
sục của đồng bào miền Nam và tinh thần chiến đấu chống Mỹ của nhân dân cả nước. Đào tạo ở miền Bắc, lại
sớm tiếp xúc một cách có chọn lọc văn học đô thị miền Nam, thông qua các bạn văn: Hoàng Phủ Ngọc Tường,
Nguyễn Đắc Xuân, Trần Vàng Sao... ...
Trong nghiệp làm thơ, người viết mãi vẫn không phong cách, người mẫm mãi mới tìm
được phong cách, nhưng cũng người vừa mới cầm bút đã phần nào thể hiện phong cách của mình.
Nguyễn Khoa Điềm đến với thơ hơi muộn nhưng đã sớm định hình một giọng điệu riêng.
Qua các tập thơ Đất ngoại ô (1972), Mặt đường khát vọng (Trường ca, 1974), Ngôi nhà ngọn lửa ấm (1986),
Thơ Nguyễn Khoa Điềm (1990), Cõi lặng (2007), ta bắt gặp những suy của anh đối với nhân dân, đất nước;
những chiêm nghiệm của anh về đời sống hội, nhân tình thế thái... Những chiêm nghiệm suy đó được
thể hiện bằng một giọng thơ trầm tĩnh, bình dị, sâu lắng và khá hiện đại.
Nguyễn Khoa Điềm xuất thân trong một gia đình t thức cách mạng. Anh cháu nữ Đạm Phương, con trai
nhà văn Hải Triều (Nguyễn Khoa Văn). Nguyễn Khoa Điềm cất tiếng khóc chào đời thôn Ưu Điềm (Phong
Hòa, Phong Điền, Thừa Thiên Huế) vào ngày 15 tháng 4 năm 1943. Cái tên Ưu Điềm không ngờ lại ứng với
bản tính của anh: Anh một người hay ưu tư, suy nghĩ, điềm đạm và trầm lặng. Lên mười một tuổi, anh đã mồ
côi bố. Thời thơ ấu anh lại sống trong ''khu phố buồn đau''. Hàng ngày chứng kiến cái cảnh: Những người dân
nghèo ''như vỏ hến chiều chiều tấp lên c bến...'', với những đôi chân đất đội áo nối vai / le te chợ Hôm, chợ
Mai / đầu tắt mặt tối. Hình ảnh người mẹ ngồi bán hàng ''nước mắt thương chống lạnh như hạt mưa đọng qua
cửa thùng gương” cứ ám ảnh anh. Năm mười hai tuổi, anh lại phải sống xa mẹ (khi anh được một người bà con
đưa ra miền Bắc). phải thế anh hay suy về cuộc sống của những người dân lao động nghèo khổ?
Tốt nghiệp Đại học phạm Nội năm 1964, cùng một lứa với Phạm Tiến Duật, Anh Xuân (Ca Hiến),
Nguyễn Khoa Điềm được trở về qhương, hoạt động chiến trường Thừa Thiên - Huế. Trong một trận càn,
anh bị địch bắt giam tại nhà lao Thừa Phủ suốt mấy tháng trời. Mãi đến chiến dịch Mậu Thân (1968), anh mới
được giải thoát, tiếp tục trở lại hoạt động. Chính thời điểm này, Nguyễn Khoa Điềm bắt đầu làm thơ. Trong buổi
giao lưu với công chúng yêu thơ Huế, anh nói một cách thành thật anh hoàn toàn không năng khiếu về
thơ. Anh làm được thơ nhờ học hỏi, tìm tòi khổ luyện. Đặc biệt được sống trong không khí cách mạng sôi
sục của đồng bào miền Nam tinh thần chiến đấu chống Mỹ của nhân dân cả nước. Đào tạo miền Bắc, lại
sớm tiếp xúc một cách có chọn lọc văn học đô thị miền Nam, thông qua các bạn văn: Hoàng Phủ Ngọc Tường,
Nguyễn Đắc Xuân, Trần Vàng Sao... điều đó góp phần hình thành phong cách của anh ngay trong những sáng
tác đầu tay. Anh đánh vật với bài thơ Đất ngoại ô suốt một năm trời (từ tháng 4-1968 đến tháng 4-1969). Giọng
thơ của Nguyễn Khoa Điềm Đất ngoại ô khá mới mẻ. Các câu thơ được kéo dài một ch tự do phóng
khoáng, không quá câu nệ vào vần điệu. Lời thơ tự nhiên, gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày. Những câu thơ,
những đoạn thơ trong Đất ngoại ô chứa đầy suy tư. Từ quá khứ, anh đối chiếu với hiện tại: Vườn thơ xưa không
có gã áo trắng đi về / Ngơ ngẩn đọc thơ buồn trong tiếng guốc cạo râu / Chỉ còn người phu xe cũ / Nghiêng cốc
rượu chiều nhòe những mái tôn... Nhà thơ nhìn thấy trong cái nắng tháng năm "run rẩy những oan hồn". tự
hỏi: "Ôi mùa phượng hay lòng tôi cháy đỏ?". Ngọn lửa m thù của đồng bào miền Nam đã biến thành giông
bão: Sức trăm năm rung chuyển xuống lòng đường / Cả ngoại ô làm chiến lũy sông Hương... Trước đây, anh
từng lấy bút danh Mặc Hữu,ớng Dương dưới những bài báo, nhưng lần này anh dùng tên thật của mình
khi quyết định gửi Đất ngoại ô ra Nội. Bài thơ được đăng trang trọng trên báo Văn nghệ. Bạn đọc yêu thơ
bắt đầu biết đến cái tên Nguyễn Khoa Điềm từ đó. Đất ngoại ô chiếm một vị trí đặc biệt trong sự nghiệp thi ca
của anh. Nó mở cho anh một hướng đi riêng, một cách nói năng, một giọng điệu riêng trong dòng thơ chống Mỹ.
Bây giờ đọc lại tập thơ Đất ngoại ô của anh (do NXB Giải phóng ấn hành 1972), ta gặp không ít những câu thơ,
những đoạn thơ hay. Chẳng hạn như ba đoạn thơ sau đây: Những đồng tiền ngoại ô / đốm mồ hôi, dầu mỡ /
mùi nước mắm, khô / Cái nhàu trong tay em nhỏ / Cái tròn vo trong cạp quần cụ g / Những đồng tiền trở
trăn trăm kiểu / Ngượng ngùng mới đến được đây / Những đồng tiền ngoại ô / Rít chằng khó đếm... (Những
đồng tiền ngoại ô); Lớp học nào Người đã đến ngồi đây / Những mùa thu âm thầm đổ / như vùi sâu cả bầu
trời xứ sở / Xuống lòng sông nức nở khúc Nam ai (Nơi Bác từng qua); Đất nước. Tình yêu. ước. Mai sau /
Tên mấy đứa đêm nay không sưởi lửa / Tên dãy phố ta mơ về gõ cửa / Sâu chập chùng giữa than củi lung linh...
(Bếp lửa rừng). Cái hay những câu thơ, đoạn thơ trên chính những suy của tác giả về cuộc sống lam
của người dân lao động (Những đồng tiền ngoại ô); về tình cảnh đau thương của đất nước (Nơi Bác từng qua);
về tình bạn bè, đồng đội (Bếp lửa rừng). Bài Conđất, cây kèn khẩu súng một bài thơ sự liên tưởng
hết sức độc đáo. Người lính Giải phóng quân đã đi từ: Con đất / Cây kèn / Khẩu súng / Để nhận lấy tình
yêu của thuở ban đầu. Nhưng thành công nhất trong Đất ngoại ô chính là bài Khúc hát ru những em bé lớn trên
lưng mẹ. Hình ảnh "Lưng núi thì to lưng mẹ thì nhỏ" ''Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi / Mặt trời của mẹ,
em nằm trên lưng" những hình ảnh hết sức bình dị cùng sâu sắc. Nhà thơ chia sẻ với nỗi vất vả của
những người mẹ miền núi A Lưới tình thương, ước của mẹ dành cho Cu Tai. Cả bài thơ toát lên tinh
thần yêu nước của những người dân lao động trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Báo Văn nghệ giới thiệu bài
thơ này ngay trang nhất - một trường hợp hy hữu đối với những cây bút trẻ từ trước đến nay. Khúc hát ru đã
được Trần Hoàn phổ nhạc, trở thành bài hát nổi tiếng một thời. Tất nhiên, không phải bài thơ nào của anh viết
trong giai đoạn dầu sôi lửa bỏng này cũng thành công. Một số bài thơ trong Đất ngoại ô, theo tôi là còn quá dàn
trải, thiếu sự đọng cần thiết. Bước sang trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm vẫn tiếp tục
những vấn đề hay về bài thơ đất nước - Trang 2
những vấn đề hay về bài thơ đất nước - Người đăng: trannguyenphuocthong
5 Tài liệu rất hay! Được đăng lên bởi - 1 giờ trước Đúng là cái mình đang tìm. Rất hay và bổ ích. Cảm ơn bạn!
2 Vietnamese
những vấn đề hay về bài thơ đất nước 9 10 140