Ktl-icon-tai-lieu

Thuốc kháng sinh

Được đăng lên bởi thanlongtran
Số trang: 104 trang   |   Lượt xem: 2536 lần   |   Lượt tải: 4 lần
-1-

Ch¬ng 7. Thuèc kh¸ng sinh
I. ®¹i c¬ng.
Fleming 1929, lÇn ®Çu tiªn thÊy trong m«i trêng nu«i cÊy tô cÇu vµng nÕu cã
lÉn nÊm penicillium c¸c khuÈn l¹c gÇn nã sÏ kh«ng ph¸t triÓn ®îc. N¨m 1939, Florey
vµ Chain ®· chiÕt ®îc tõ nÊm ®ã chÊt penicillin dïng trong ®iÒu trÞ.
Sau nµy, ®Æc biÖt ë hai thËp kû cuèi cña thÓ khû XXI, c«ng nghÖ sinh häc vµ
ho¸ dîc ph¸t triÓn m¹nh, ngêi ta ®· t×m ra ®îc rÊt nhiÒu lo¹i kh¸ng sinh míi.

Thuèc kh¸ng sinh lµ nh÷ng chÊt h÷u c¬ cã cÊu t¹o ho¸
häc phøc t¹p, phÇn lín trong sè ®ã lóc ®Çu do x¹ khuÈn, vi
khuÈn vµ nÊm s¶n sinh ra. Víi nång ®é thÊp ®· cã t¸c dông
(c¶ in vitro vµ in vivo) øc chÕ hay tiªu diÖt sù sinh trëng vµ
ph¸t triÓn cña vi sinh vËt g©y bÖnh, nhng kh«ng hay rÊt Ýt
g©y ®éc cho ngêi, gia sóc, gia cÇm.
Kh¸ng sinh cã thÓ lµm thay ®æi h×nh d¹ng, øc chÕ sù
tæng hîp protein, k×m h·m sù t¹o v¸ch cña vi khuÈn. Ngîc
l¹i mét sè vi khuÈn cã thÓ kh¸ng víi kh¸ng sinh, thêng do
chóng ®· t¹o ®îc c¸c enzym huû kh¸ng sinh. Kh¸ng sinh
k×m khuÈn sÏ øc chÕ sù ph¸t triÓn cña vi khuÈn. Kh¸ng sinh
diÖt khuÈn sÏ huû ho¹i vÜnh viÔn ®îc vi khuÈn. Trong ®iÒu
trÞ, thêng dùa vµo tû lÖ sau ®Ó chän thuèc:
Nång ®é diÖt khuÈn tèi thiÓu (MBC)
Tû lÖ = -------------------------------------------Nång ®é k×m khuÈn tèi thiÓu (MIC)
Tû sè nµy nÕu > 4 lµ kh¸ng sinh k×m khuÈn; nÕu  1 lµ kh¸ng sinh diÖt khuÈn.
Ngay nay còng cßn nh÷ng chÊt ho¸ dîc cã kiÓu t¸c dông gièng nh kh¸ng sinh
hay b¾t tríc kh¸ng sinh (antibiomimeties).
Kh¸ng sinh øc chÕ sù ph¸t triÓn cña vi khuÈn gåm: sulphonamide.
Tetracyclines, chloramphenicol, erythromycin, novobiocin, trimethoprim vµ
sulphonamides, tiamulin...
Thuèc diÖt khuÈn gåm: penicillins vµ c¸c thuèc thuéc nhãm -latamin,
streptomycin, neomycin, framomycin, colistin, kanamycin, vancomycin, bacitracin...
Tuy nhiªn kh¶ n¨ng diÖt khuÈn hay øc chÕ vi khuÈn cßn phô thuéc vµ nång ®é.
NhiÒu thuèc khi t¨ng nång ®é sö dông, thuèc tõ nhãm øc chÕ sÏ chuyÓn sang nhãm
diÖt khuÈn.
ChÝnh côm tõ “kh¸ng sinh lµ chÊt kh«ng hoÆc Ýt g©y h¹i cho vËt chñ” nªn ®· cã
rÊt nhiÒu chÊt cã t¸c dông diÖt khuÈn nhng vÉn kh«ng ®îc gäi lµ kh¸ng sinh nh mét
vµi thuèc ho¸ häc trÞ liÖu, c¸c thuèc s¸t trïng. Tuy nhiªn kh¸ng sinh kh«ng ph¶i lµ v«
h¹i.
Sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña khoa häc kÕt hîp víi c«ng nghÖ bµo chÕ lµm cho
thÞ trêng thuèc kh¸ng sinh phong phó c¶ vÒ sè lîng lÉn chÊt lîng. C¸c thuèc míi ®·
g©y kh«ng Ýt lóng tóng cho ngêi lµm c«ng t¸c thó y khi chän thuèc ®iÒu trÞ.
Tuy nhiªn, viÖc l¹m dông kh¸ng sinh trong ®iÒu trÞ, viÖc lùa chän vµ sö dông
...
- 1 -
Ch¬ng 7. Thuèc kh¸ng sinh
I. ®¹i c¬ng.
Fleming 1929, lÇn ®Çu tiªn thÊy trong m«i trêng nu«i cÊy cÇu vµng nÕu cã
lÉn nÊm penicillium c¸c khuÈn l¹c gÇn nãkh«ng ph¸t triÓn ®îc. N¨m 1939, Florey
vµ Chain ®· chiÕt ®îc tõ nÊm ®ã chÊt penicillin dïng trong ®iÒu trÞ.
Sau nµy, ®Æc biÖt ë hai thËp cuèi cña thÓ khû XXI, c«ng nghÖ sinh häc vµ
ho¸ dîc ph¸t triÓn m¹nh, ngêi ta ®· t×m ra ®îc rÊt nhiÒu lo¹i kh¸ng sinh míi.
Thuèc kh¸ng sinh nh÷ng chÊt h÷u cã cÊu t¹o ho¸
häc phøc t¹p, phÇn lín trong sè ®ã c ®Çu do x¹ khuÈn, vi
khuÈn nÊm s¶n sinh ra. Víi nång ®é thÊp ®· t¸c dông
(c¶ in vitro in vivo) øc chÕ hay tiªu diÖt sù sinh trëng
ph¸t triÓn cña vi sinh vËt g©y bÖnh, nhng kh«ng hay rÊt Ýt
g©y ®éc cho ngêi, gia sóc, gia cÇm.
Kh¸ng sinh thÓ lµm thay ®æi h×nh d¹ng, øc chÕ sù
tæng hîp protein, k×m h·m t¹o v¸ch cña vi khuÈn. Ngîc
l¹i mét vi khuÈn thÓ kh¸ng víi kh¸ng sinh, thêng do
chóng ®· t¹o ®îc c¸c enzym huû kh¸ng sinh. Kh¸ng sinh
k×m khuÈn øc chÕ ph¸t triÓn a vi khuÈn. Kh¸ng sinh
diÖt khuÈn huû ho¹i vÜnh viÔn ®îc vi khuÈn. Trong ®iÒu
trÞ, thêng dùa vµo tû lÖ sau ®Ó chän thuèc:
Nång ®é diÖt khuÈn tèi thiÓu (MBC)
Tû lÖ = --------------------------------------------
Nång ®é k×m khuÈn tèi thiÓu (MIC)
Tû sè nµy nÕu > 4 lµ kh¸ng sinh k×m khuÈn; nÕu 1 lµ kh¸ng sinh diÖt khuÈn.
Ngay nay còng cßn nh÷ng chÊt ho¸ dîc kiÓu t¸c ng gièng nh kh¸ng sinh
hay b¾t tríc kh¸ng sinh (antibiomimeties).
Kh¸ng sinh øc chÕ sù ph¸t triÓn cña vi khuÈn gåm: sulphonamide.
Tetracyclines, chloramphenicol, erythromycin, novobiocin, trimethoprim
sulphonamides, tiamulin...
Thuèc diÖt khuÈn gåm: penicillins c¸c thuèc thuéc nhãm -latamin,
streptomycin, neomycin, framomycin, colistin, kanamycin, vancomycin, bacitracin...
Tuy nhiªn khn¨ng diÖt khuÈn hay øc chÕ vi khuÈn cßn phô thuécnång ®é.
NhiÒu thuèc khi t¨ng nång ®é ng, thuèc nhãm øc chÕ chuyÓn sang nhãm
diÖt khuÈn.
ChÝnh côm tõ “kh¸ng sinh lµ chÊt kh«ng hoÆc Ýt g©y h¹i cho vËt chñ” nªn ®· cã
rÊt nhiÒu chÊt cã t¸c dông diÖt khuÈn nhng vÉn kh«ng ®îc gäi kh¸ng sinh nh mét
vµi thuèc ho¸ häc trÞ liÖu, c¸c thuèc s¸t trïng. Tuy nhiªn kh¸ng sinh kh«ng ph¶i lµ v«
h¹i.
Sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña khoa häc kÕt hîp víi c«ng nghÖ bµo chÕ lµm cho
thÞ trêng thuèc kh¸ng sinh phong phó c lîng lÉn chÊt lîng. C¸c thuèc míi ®·
g©y kh«ng Ýt lóng tóng cho ngêi lµm c«ng t¸c thó y khi chän thuèc ®iÒu trÞ.
Tuy nhiªn, viÖc l¹m dông kh¸ng sinh trong ®iÒu trÞ, viÖc lùa chän dông
kh¸ng sinh thiÕu hiÓu biÕt, sai nguyªn t¾c, ®Æc biÖt viÖc phèi hîp kh¸ng sinh trong
1
Thuốc kháng sinh - Trang 2
Để xem tài liệu đầy đủ. Xin vui lòng
Thuốc kháng sinh - Người đăng: thanlongtran
5 Tài liệu rất hay! Được đăng lên bởi - 1 giờ trước Đúng là cái mình đang tìm. Rất hay và bổ ích. Cảm ơn bạn!
104 Vietnamese
Thuốc kháng sinh 9 10 222