Ktl-icon-tai-lieu

Độ lệch chuẩn hay sai số chuẩn?

Được đăng lên bởi DuyHa Le
Số trang: 8 trang   |   Lượt xem: 3885 lần   |   Lượt tải: 3 lần
Lâm sàng thống kê

Độ lệch chuẩn hay sai số chuẩn?
Nguyễn Văn Tuấn
Trong vài năm qua, tôi nhận khá nhiều email hỏi về những vấn đề căn bản trong
thống kê sinh học và phương pháp dịch tễ học. Tôi có ý định mở mục Lâm sàng thống
kê (Statistical Clinic) để trao đổi với bạn đọc về các vấn đề mà tôi thấy quan trọng này.
Tôi hân hoan chào đón các câu hỏi của bạn đọc để có cảm hứng trả lời.
Trong hàng trăm thư hỏi và tham vấn trong thời gian 3 năm qua, tôi đếm có đến 5
thư hỏi về vấn đề mà tôi lấy làm tựa đề cho bài viết này. Chẳng hạn như một bạn đọc ở
Hà Nội viết email đến tôi hỏi: “Thưa thầy! Em đọc thấy trong các tập san y học người ta
thường hay trình bày số trung bình kèm theo SEM, nhưng cũng có bài báo trình bày số
trung bình kèm theo SD. Xin hỏi Thầy cách trình bày nào đúng?”
Đây là một câu hỏi đơn giản nhưng tôi thấy có ý nghĩa ứng dụng khá rộng, nên
muốn nhân cột báo Lâm sàng thống kê để trả lời bạn đọc.
***
Trong các tập san y học, chúng ta thường thấy những cột số dưới hình thức x ± y,
trong đó x là số trung bình, còn y thì có khi là độ lệch chuẩn (standard deviation – SD)
hay sai số chuẩn (standard error – SE). Cũng có tác giả viết SEM (viết tắt từ cụm từ
standard error of the mean). Cách trình bày như thế thông dụng đến nỗi một số chuyên
gia và các ban biên tập tập san y học phải lên tiếng khuyến cáo. Theo khuyến cáo chung
và cũng là qui ước nghiên cứu y học: để mô tả một biến số lâm sàng tuân theo luật
phân phối chuẩn, các nhà nghiên cứu nên cách trình bày số trung bình và kèm độ
lệch chuẩn (không phải sai số chuẩn; để mô tả một biến số lâm sàng không tuân
theo luật phân phối chuẩn, nên trình bày số trung vị và số ở vị trí 25% và 75% (tức
là interquartile range).
Để hiểu qui ước này, chúng ta cần phải tìm hiểu ý nghĩa của độ lệch chuẩn và sai
số chuẩn. Tôi thấy điều này cần thiết, bởi vì hầu hết sách giáo khoa thống kê (ngay cả
sách giáo khoa do người Tây phương viết) đều không giải rõ những khác biệt về ý nghĩa
của hai chỉ số thống kê này.

Mô tả một biến số theo luật phân phối chuẩn

1

Xin nhắc lại thuật ngữ: cụm từ “phân phối chuẩn” ở đây chính là “Normal
distribution” (hay có sách còn gọi là “Gaussian distribution”, lấy từ tên của nhà toán học
vĩ đại người Đức Frederick Gauss). Một biến số tuân theo luật phân phối chuẩn, khi vẽ
bằng biểu đồ, giống như hình một cái chuông cân đối (Biểu đồ 1). Phân phối này được
xác định bằng hai thông số: số trung bình và độ lệch chuẩn. Để tiết kiệm chữ nghĩa, tôi
sẽ lấy kí hiệu m thể hiện số trung bình, và s ...
1
Lâm sàng thng kê
Độ lch chun hay sai s chun?
Nguyn Văn Tun
Trong vài năm qua, tôi nhn khá nhiu email hi v nhng vn đề căn bn trong
thng kê sinh hc và phương pháp dch t hc. Tôi có ý định m mc Lâm sàng thng
(Statistical Clinic) để trao đổi vi bn đọc v các vn đề mà tôi thy quan trng này.
Tôi hân hoan chào đón các câu hi ca bn đọc để có cm hng tr li.
Trong hàng trăm thư hi và tham vn trong thi gian 3 năm qua, tôi đếm có đến 5
thư hi v vn đề mà tôi ly làm ta đề cho bài viết này. Chng hn như mt bn đọc
Hà Ni viết email đến tôi hi: “Thưa thy! Em đọc thy trong các tp san y hc người ta
thường hay trình bày s trung bình kèm theo SEM, nhưng cũng có bài báo trình bày s
trung bình kèm theo SD. Xin hi Thy cách trình bày nào đúng?”
Đây là mt câu hi đơn gin nhưng tôi thy có ý nghĩa ng dng khá rng, nên
mun nhân ct báo Lâm sàng thng kê để tr li bn đọc.
***
Trong các tp san y hc, chúng ta thường thy nhng ct s dưới hình thc x ± y,
trong đó x là s trung bình, còn y thì có khi là độ lch chun (standard deviation – SD)
hay sai s chun (standard error – SE). Cũng có tác gi viết SEM (viết tt t cm t
standard error of the mean). Cách trình bày như thế thông dng đến ni mt s chuyên
gia và các ban biên tp tp san y hc phi lên tiếng khuyến cáo. Theo khuyến cáo chung
và cũng là qui ước nghiên cu y hc: để mô t mt biến s lâm sàng tuân theo lut
phân phi chun, các nhà nghiên cu nên cách trình bày s trung bình và kèm độ
lch chun (không phi sai s chun; để mô t mt biến s lâm sàng không tuân
theo lut phân phi chun, nên trình bày s trung v và s v trí 25% và 75% (tc
là interquartile range).
Để hiu qui ước này, chúng ta cn phi tìm hiu ý nghĩa ca độ lch chun và sai
s chun. Tôi thy điu này cn thiết, bi vì hu hết sách giáo khoa thng kê (ngay c
sách giáo khoa do người Tây phương viết) đều không gii rõ nhng khác bit v ý nghĩa
ca hai ch s thng kê này.
Mô t mt biến s theo lut phân phi chun
Độ lệch chuẩn hay sai số chuẩn? - Trang 2
Để xem tài liệu đầy đủ. Xin vui lòng
Độ lệch chuẩn hay sai số chuẩn? - Người đăng: DuyHa Le
5 Tài liệu rất hay! Được đăng lên bởi - 1 giờ trước Đúng là cái mình đang tìm. Rất hay và bổ ích. Cảm ơn bạn!
8 Vietnamese
Độ lệch chuẩn hay sai số chuẩn? 9 10 356