Ktl-icon-tai-lieu

Đề cương bài giảng lý thuyết tài chính tiền tệ - Chương 1

Được đăng lên bởi tien06051992
Số trang: 107 trang   |   Lượt xem: 10440 lần   |   Lượt tải: 11 lần
Chương 1. Đại cương về tài chính và tiền tệ

Phan Anh TuÊn
anhtuanphan@gmail.com

ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG
1

Môn học Lý thuyết tài chính tiền tệ

Giảng viên: ThS. Phan Anh Tuấn

Chương 1. Đại cương về tài chính và tiền tệ

nhiều hay ít hàng hoá khác trong trao đổi. Tuy nhiên khái niệm sức mua tiền tệ không
được xem xét dưới góc độ sức mua đối với từng hàng hoá nhất định mà xét trên phương
diện toàn thể các hàng hoá trên thị trường.

2. Sự phát triển các hình thái của tiền tệ

Mục đích của chương này là cung cấp cho sinh viên những hiểu biết khái quát về hai đối
tượng nghiên cứu chủ yếu của môn học này là: tiền tệ và tài chính. Cụ thể các nội dung
cần nắm được sau khi học xong chương này là:
• Bản chất và chức năng của tiền tệ
• Các hình thái phát triển của tiền tệ
• Khái niệm về tài chính và hệ thống tài chính

Trong quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, tiền tệ đã lần lượt tồn tại dưới nhiều
hình thái khác nhau nhằm đáp ứng cho nhu cầu phát triển của nền kinh tế, đặc biệt là của
hoạt động sản xuất, lưu thông, trao đổi hàng hoá.
Trong phần này, chúng ta sẽ tìm hiểu xem đã có những dạng tiền tệ nào trong lịch sử,
chúng đã ra đời như thế nào và tại sao lại không còn được sử dụng nữa. Bằng cách này
chúng ta sẽ có được sự hiểu biết sâu sắc hơn về khái niệm tiền tệ.

1. Khái niệm về tiền tệ

2.1. Tiền tệ hàng hoá - Hoá tệ (Commodity money)

1.1. Định nghĩa

Đây là hình thái đầu tiên của tiền tệ. Đặc điểm chung của loại tiền tệ này là: Hàng hoá
dùng làm tiền tệ trong trao đổi phải có giá trị thực sự và giá trị của vật trung gian trao đổi
này phải ngang bằng với giá trị hàng hoá đem ra trao đổi, tức là trao đổi ngang giá một

Tiền là bất cứ cái gì được chấp nhận chung trong thanh toán để đổi lấy hàng hoá, dịch
vụ hoặc để hoàn trả các khoản nợ.
Định nghĩa này chỉ đưa ra các tiêu chí để nhận biết một vật có phải là tiền tệ hay không.
Tuy nhiên nó chưa giải thích được tại sao vật đó lại được chọn làm tiền tệ. Để giải thích
được điều này phải tìm hiểu bản chất của tiền tệ.

1.2. Bản chất
Tiền tệ thực chất là vật trung gian môi giới trong trao đổi hàng hoá, dịch vụ, là phương
tiện giúp cho quá trình trao đổi được thực hiện dễ dàng hơn.
Bản chất của tiền tệ được thể hiện rõ hơn qua hai thuộc tính sau của nó:
• Giá trị sử dụng của tiền tệ là khả năng thoả mãn nhu cầu trao đổi của xã hội, nhu cầu
sử dụng làm vật trung gian trong trao đổi. Như vậy người ta sẽ chỉ cần nắm giữ tiền khi
có nhu cầu trao đổi. Giá trị sử dụng của một loại tiền tệ là do xã hội qui định: chừn...
Chương 1. Đại cương v tài chính và tin t
1
ĐỀ CƯƠNG BÀI GING
Môn hc Lý thuyết tài chính tin t
1
Ging viên: ThS. Phan Anh Tun
Chương 1. Đại cương v tài chính và tin t
Mc đích ca chương này là cung cp cho sinh viên nhng hiu biết khái quát v hai đối
tượng nghiên cu ch yếu ca môn hc này là: tin t và tài chính. C th các ni dung
cn nm được sau khi hc xong chương này là:
Bn cht và chc năng ca tin t
Các hình thái phát trin ca tin t
Khái nim v tài chính và h thng tài chính
1. Khái nim v tin t
1.1. Định nghĩa
Tin là bt c cái gì được chp nhn chung trong thanh toán để đổi ly hàng hoá, dch
v hoc để hoàn tr các khon n.
Định nghĩa này ch đưa ra các tiêu cđể nhn biết mt vt có phi là tin t hay không.
Tuy nhiên nó chưa gii thích được ti sao vt đó li được chn làm tin t. Để gii thích
được điu này phi tìm hiu bn cht c
a tin t.
1.2. Bn cht
Tin t thc chtlàvt trung gian môi gii trong trao đổi hàng hoá, dch v, là phương
tin giúp cho quá trình trao đổi được thc hin d dàng hơn.
Bncht ca tin t được th hin rõ hơn qua hai thuc tính sau ca nó:
Giá tr s dng ca tin t là kh năng tho mãn nhu cu trao đổi ca xã hi, nhu cu
s dng làm v
t trung gian trong trao đổi. Như vy người ta s ch cn nm gi tin khi
có nhu cutrao đổi. Giá tr s dng ca mt loi tin t là do xã hi qui định: chng nào
xã hi còn tha nhn nó thc hin tt vai trò tin t (tc là vai trò vt trung gian i gii
trong trao đổi) thì chng đó giá tr s dng ca nó vi tư cách là tin t còn tnti
2
. Đây
chính là li gii thích cho s xut hin cũng như biến mt ca các dng tin t trong lch
s.
Giá tr ca tin đượcth hin qua khái nim sc mua tin t, đó là kh năng đổi được
1
The fundamentals of money and finance
2
Như vy khác vi giá tr s dng ca hàng hoá thông thường (giá tr s dng ca hàng hoá thông thường
là do đặc tính t nhiên ca nó qui định và tn ti vĩnh vin cùng vi nhng đặc tính t nhiên đó), giá tr s
dng ca mt loi tin t mang tính lch s, nó ch tn ti trong nhng giai đon nht định và hoàn toàn ph
thuc vào ý chí ca xã hi.
Phan Anh TuÊn
anhtuanphan@gmail.com
2
nhiu hay ít hàng hoá khác trong trao đổi. Tuy nhiên khái nim sc mua tin t không
được xem xét dưới góc độ sc mua đối vi tng hàng hoá nht định mà xét trên phương
din toàn th các hàng hoá trên th trường.
2. S phát trin các hình thái ca tin t
Trong quá trình phát trin ca nn kinh tế ng hoá, tin tệđã ln lượt tn ti dưới nhiu
hình thái khác nhau nhm đáp ng cho nhu cu phát trin ca nn kinh tế, đặc bit là ca
hot động sn xut, lưu thông, trao đổi hàng hoá.
Trong phn này, chúng ta s m hiu xem đã có nhng dng tin t nào trong lch s,
chúng đã ra đời như thế nào và ti sao li không còn được s dng n
a. Bng cách này
chúng ta s được s hiu biết sâu sc hơn v khái nim tin t.
2.1. Tin t hàng hoá - Hoá t (Commodity money)
Đây lành thái đầu tiên ca tin t. Đặc đim chung ca loi tin t này là: Hàng hoá
dùng làm tin t trong trao đổi phi có giá tr thc s và giá tr ca vt trung gian trao đổi
này phi ngang bng vi giá tr ng hoá đem ra trao đổi, tc là trao đổi ngang giá mt
hàng hoá thông thường ly hàng hoá đặc bit-tin t
3
. Hoá t xut hin ln lượt dưới hai
dng:
2.1.1. Hoá t phi kim loi
Hoá t phi kim loi là tin t dưới dng các hàng hoá (tr kim loi). Đây là hình thái c
nht ca tin t, rt thông dng trong các xã hi c xưa. Trong lch sửđã có rtnhiu loi
hàng hoá khác nhau tng đưc con người dùng làm tin t. Trong cun “Primitive
money” ca Paul Einzig viết năm 1966
4
, ông đã đưa ra nhng thng kê khá thú v sau v
nhng loi tin c xưa mà theo ông nhiu s trong đó vn còn được s dng cho đến c
ngày nay. Đó là:
-Răng cá voi ởđo Fiji
-Gỗđàn hương Hawaii
-Lưỡi câu (cá) qun đảo Gilbert
-Mai rùaởđo Marianas
-Tun lc nhiu nơi thuc Nga
-La Trung quc
-BơởNa Uy
-Da Pháp và Ý
-Rượu Rum Australia
3
Nói cách khác, giá tr ca tin tng hoá (hoá t) được đo bng giá tr ca hàng hoá được dùng làm tin
t.
4
Smith., Gary, Money, banking and financial intermediation, p35.
Đề cương bài giảng lý thuyết tài chính tiền tệ - Chương 1 - Trang 2
Để xem tài liệu đầy đủ. Xin vui lòng
Đề cương bài giảng lý thuyết tài chính tiền tệ - Chương 1 - Người đăng: tien06051992
5 Tài liệu rất hay! Được đăng lên bởi - 1 giờ trước Đúng là cái mình đang tìm. Rất hay và bổ ích. Cảm ơn bạn!
107 Vietnamese
Đề cương bài giảng lý thuyết tài chính tiền tệ - Chương 1 9 10 815